موریانه جنگلی

دفاع گیاهان عالی در برابر حشرات

به نظر می رسد سود مندی حشرات برای گیاهان کمتر از آسیبی است که آنها به گیاهان وارد می کنند. می دانیم که حشرات به صورت مستقیم در گرده افشانی گل های گیاهان و تلقیح آنها وبه صورت غیر مستقیم با خوردن لاروهای بعضی حشرات مضر، بر روی گیاه اثر مفید می گذارند.

حشرات از چند طریق به گیاهان ضرر می رسانند

1 - عده ایی از حشرات از برگ که عمل فتوسنتز را انجام می دهد تغذیه می کنند.

2 تعدادی از حشرات، نوش گل گیاهان را مصرف می کنند.

3 - تعدادی از حشرات از دانه، میوه و گرده گیاهان تغذیه می کنند.

4 تعدادی از حشرات از چوب و پوست گیاهان تغذیه می کنند.

5 عده ایی هم ناقل بیماری هستند.

گیاهان تا آنجا که توانسته اند در برابر حشرات شیوه ای دفاعی ایجاد کرده اند. (5)

 

انواع دفاع گیاهان در برابر حشرات

الف : فرار گیاه از حشره

بعضی از گیاهان می توانند خود را از دسترس حشره مضر هم در بُعد فضا و هم در بُعد زمان، دور سازند. پدیده خود دور سازی گیاهان در برابر حشرات در بعد زمان نسبت به بُعد مکان بیشتر محسوس بوده و منطقی هم به نظر می رسد.

در رابطه با بُعد فضا می توان به محصور کردن نقاط حساس و دور کردن آن از دسترس حشره اشاره کرد ودر بُعد زمانی می توان به تغییرات فنولوژی در گیاهان اشاره کد به عنوان مثال می توان به پروانه جوانه خوار درخت بلوط که خسارات زیادی به جنگل های بلوط غرب کشور وارد کرده است ، اشاره کرد. این حشره با خوردن برگ و جوانه درخت و نهال، آن را نا توان کرده و از رشد آن جلو گیری می کند. درخت بلوط برای مقابله با این پدیده جوانه های خود را در مدت زمان بیشتری باز می کند، این مدت زمان کافی است لارو پروانه جوانه خوار با کمبود غذایی مواجه شود و از بین برود.

ب : دفاع فیزیکی

گیاهان شیوه های زیاد و متنوعی برای حفظ خود در برابر حشرات به نمایش می گذارند از جمله می توان به این موارد اشاره کرد : (ص. بعد)

روییدن مو و کرک در سطح برگ

صاف و درخشان شدن سطح برگ

خشبی و خشن بودن برگ ها و اندام های گیاه

طولانی شدن دوره رشد

ج : دفاع شیمیایی

تا اکنون صد ها ماده شیمیایی در درون بافت های گیاهی یافت شده که که کاربردی در رشد و متابولیسم گیاهان ندارند و این ترکیبات تر کیبات را متابولیک های ثانویه گیاهان می گویند، این ترکیبات برای محافظت گیاه در برابر حشرات و دیگر آفات ساخته شده اند. به عنوان مثال ، وجود تانن بر روی برگ درخت بلوط برای مبارزه با نوعی پروانه است.

موریانه‌ها

موریانه‌ها حشراتی هستند که بدنی نرم دارند و به کندی حرکت می‌کنندبه حکم طبیعت تا پایان عمر در دژ تاریکی که محل اجتماع آنهاست به سر می‌برند. زیرادر روشنایی آفتاب و فضای باز یارای ایستادگی در برابر دشمنان بی‌شمار خود را ندارند از نظر ساختمانبدنی و چگونگی رشد بهسوسک‌هایحمام شباهت دارند. موریانه‌ها حشراتی هستند اجتماعی که دو نوع از آنها دیده می‌شود: یک نوع درداخل چوب‌های منازل زندگی می‌کنند و نوع دیگر مخصوص نواحی استوایی بوده و دربیابان‌ها برای خود مسکن می‌سازند و طول خانه‌هایشان گاهی به ۵ متر و قطرش به ۸ مترمی‌رسد و بسیار هم سخت است در حالت کلی موریانه‌ها، شاه، ملکه، شاهزاده، کارگر و سرباز دارند و اگر تپه آنهارا بشکافید همه اینها را از هم تشخیص خواهید داد. تعداد زیادی از موریانه‌ها بااستفاده از چوبهای جویده شده و یا گل لانه‌های بزرگی درست می‌کنند. این لانه‌ها بسیار اصولی ساخته شده و برای ساخت آن هرموریانهوظیفه مشخصی دارد. معمولاً موریانه‌ها در درون لانه‌هایشان پنهان می‌شوند، ولی در صورتی که کسی مزاحمآنها شود یا برای تشکیل اجتماع جدید قصدپرواز داشته باشند، ازلانه‌هایشان بیرون می‌آیند.

تپه‌های موریانه‌ای و زندگی اجتماعی موریانه‌ها

 

تپه‌های موریانه‌ای که به‌وسیله موریانه‌های تپه سیاه ساخته می‌شوند ممکن است بهشکل لکه‌های نمایانی در تمام نقاط دامنه‌های کوهستانی جنوب غربی دماغه امید دیدهشوند. سطح هر تپه درست مانند سطح خارجی مغز دارای برجستگیها و شیارهای مخصوصی است. بزرگ‌ترین آنها در حدود ۶۰ سانتیمتر بلندی دارد و پهنای قاعده آن نیز به ۶۰

/ 0 نظر / 9 بازدید